Beeldbepalend

Den Helder 4 Woensdag 31 december 2025 Het is niet helemaal duidelijk waar de naam Helder naar verwijst. Mogelijk is dit naar de oude benaming ‘helle’ of ‘helde’, een verwijzing naar een aflopend stuk land, maar ook ‘helre’, een kleine zandrug, wordt aangevoerd. Een andere verklaring is ‘helsdeur’, wat weer verwijst naar het diepste punt in het Marsdiep. Die helsdeur is in het verleden een hel geweest voor vijandelijke schepen die via het Marsdiep de Zuiderzee op wilden varen. Voor deze aflevering, de afsluiting van dit jaar, ben ik terug op de rijkswerf Willemsoord waar in 2013 de Gedenkbank J.A. de Jongh is geplaatst. Deze bank van de broers HAJ Baanders en Jan Baanders dateert echter al van 1919 en heeft eerder bij de Buitenhaven gestaan. De bank van baksteen en muschelkalksteen is daar in 1970 afgebroken en verplaatst naar het Marinemuseum om vervolgens te belanden op de huidige locatie. De bank is een eerbetoon aan Johan August de Jongh, die als luitenant ter zee verdronk bi...

Utrecht Zuilen Woensdag 24 december 2025 Tot 1954 was de Utrechtse wijk Zuilen nog een zelfstandige gemeente. Daar hoorde ook Oud-Zuilen bij dat tegenwoordig onder Maarssen valt en op haar beurt haar zelfstandigheid ook is kwijtgeraakt. Zuilen was overigens niet de oorspronkelijke naam van dat oude dorp. Aanvankelijk heette het gebied Zwesen. Pas nadat het geslacht Van Zuilen het gebied in handen kreeg is de huidige naam aan dat gebied gegeven. Als buurt behoort het bij de Utrechtse wijk Noordwest, waaronder ook bijvoorbeeld de buurt Ondiep behoort. Deze eerste aflevering over Zuilen hoort dus eigenlijk ook thuis onder Noordwest, de tocht die ik door dat deel heb gemaakt heb ik over twee afleveringen verdeeld waarvan de eerste reeds is geplaatst. Mijn eerste bijdrage aan Zuilen start in de Van der Marckstraat, waar een zuil zonder titel mijn aandacht trekt. Hein Daniëls, of beter gezegd Jan-Hein Daniëls is in 1946 in Amsterdam geboren en studeerde aan de Hogeschool voor de Kuns...

Ede 2 Woensdag 17 december 2025 De gemeente Ede staat er niet alleen voor en is tevens de hoofdplaats voor dorpen als Bennekom, Deelen, Ederveen, Harskamp, Hoenderloo, De Klomp, Lunteren, Otterlo en Wekerom. Hierdoor is een gemeente ontstaan van ruim 120.000 inwoners. Daarnaast vallen er nog talloze buurtschappen onder Ede. Ik noem er slechts Enkele Driesprong, waar een mobilisatiecomplex van het leger ligt, het heidegebied De Ginkel, de landbouwenclave Mossel, Nieuw- en Oud-Reemst, Walderveen met zijn stellingmolen en Nergena. De vorige aflevering van Ede ben ik geëindigd bij het Raadhuis en daar begin ik ook weer. Het is ook een voortzetting van dat eerste stuk over Ede, waarbij ik ben gestopt met kleurrijk werk van de Spaanse kunstenaar Juan Ripollés. In opdracht van HVA Cultuurfonds heeft hij in 2018 een vervolg gemaakt op het vrolijke duo Chico y Chica. Het bronzen, beschilderde werk van Ripollés is op een sokkel van graniet geplaatst. De kunstenaar heeft ditmaal gekozen v...

Heiloo 5 Woensdag 10 december 2025 Het grootste buurtschap van Heiloo is Oosterzij. Een deel van dit gebied is bedrijventerrein met vooral kleine en grote bedrijven. Tevens is er een grote golfbaan aangelegd. Maar er is ook een stukje bewoning. De naam Oosterzij komt overigens in 1638 voor als Ooster wech en in de achttiende eeuw als Oosterwegh. Het is een verwijzing dat hier de oostelijke weg tussen Heiloo en Limmen lag. Een deel van het buurtschap ligt in het dorp Limmen, dat tot de gemeente Castricum behoort. Aan de Ypesteinerlaan staat het Kindcentrum De Ontdekkers, met als postadres De Hucht. Deze school inclusief kinderopvang heette aanvankelijk de Paulusschool. Op het schoolplein van Meander dat er tegenaan ligt kom ik een aantal bollen tegen. Speeltoestellen van eenvoud met een speels kunst karakter. Aan de andere kant van het centrum staat op een sokkel langs De Hucht Het Geitje . Dit bronzen werk is gemaakt door Bert Jonk, die in Heiloo heeft gewoond en van wie ik in ...

Amsterdam Centrum 13 Woensdag 3 december 2025 Het hart van Amsterdam kent talloze smalle straten met een oude geschiedenis, van sommige straten is ook het beeld volledig veranderd. De Binnen Bantammerstraat is zo’n straatje waarvan het karakter volledig is veranderd. Officieel viel het net buiten de ‘Jodenhoek’   maar er vestigden zich hier wel talloze winkeliers en andere ondernemers met een Joodse achtergrond. Tegenwoordig wordt het tot het zogenaamde Amsterdamse Chinatown gerekend. Het eerste Chinese restaurant vestigde zich hier al in 1928. Een populair restaurant waar de Amerikaanse zangeres en danseres Josephine Baker een regelmatige gast was. Ik begin deze aflevering met enkele gevelstenen. De eerste is te vinden op de hoek Binnenkant en de Buiten Bantammerstraat, waar de moderne steen Samen Sterk of ook wel Twee jongens genaamd te zien is. De steen met de broers Stan en Max van Eijl verwijst naar een eerste steenlegging op 2 juni 2017 door de twee jongens. De volg...