Beeldbepalend 341

Ede 2

Woensdag 17 december 2025

De gemeente Ede staat er niet alleen voor en is tevens de hoofdplaats voor dorpen als Bennekom, Deelen, Ederveen, Harskamp, Hoenderloo, De Klomp, Lunteren, Otterlo en Wekerom. Hierdoor is een gemeente ontstaan van ruim 120.000 inwoners. Daarnaast vallen er nog talloze buurtschappen onder Ede. Ik noem er slechts Enkele Driesprong, waar een mobilisatiecomplex van het leger ligt, het heidegebied De Ginkel, de landbouwenclave Mossel, Nieuw- en Oud-Reemst, Walderveen met zijn stellingmolen en Nergena.

De vorige aflevering van Ede ben ik geëindigd bij het Raadhuis en daar begin ik ook weer. Het is ook een voortzetting van dat eerste stuk over Ede, waarbij ik ben gestopt met kleurrijk werk van de Spaanse kunstenaar Juan Ripollés.

In opdracht van HVA Cultuurfonds heeft hij in 2018 een vervolg gemaakt op het vrolijke duo Chico y Chica. Het bronzen, beschilderde werk van Ripollés is op een sokkel van graniet geplaatst. De kunstenaar heeft ditmaal gekozen voor Tumbado, een liggend figuur die lui als een ouder weet dat het spel van de kinderen ongevaarlijk is en dat hij slechts toeschouwer hoeft te zijn.

Aan de overkant van de Raadhuisstraat heeft Piet Slegers een Waterkunstwerk gemaakt, dat uit diverse onderdelen bestaat. Zo is er in het midden van het terras onder andere een vijver gecreëerd met daarin een oranje balk met sproeiers. Zelf concentreer ik mij op de geslepen oranje RVS-wand waarlangs aan weerszijde water vloeit. Het is door toenmalig koningin Beatrix in 1977 officieel in werking gesteld bij de opening van het gemeentehuis.

Een stukje hoger, voorbij de vijver staat sinds 2022 Stalagmite 3, een verwijzing naar de stalagmieten, de staande kalkopeenhopingen die in druipsteengrotten te vinden zijn. Het kunstwerk is gemaakt door Carlo Borer. Deze Zwitserse kunstenaar en industrieel ontwerper is in 1961 geboren in Solothurn. Hij heeft sinds 1981 een eigen atelier. Van deze kunstenaar heb ik in 2021 tijdens ArtZuid in Amsterdam al eens werk behandeld.

Borer gebruikt voor zijn kunst diverse materialen maar het liefst werkt hij met staal en roestvrij staal. Met moderne technieken vervaardigt hij zijn creaties die meestal onaards tonen, geen enkele lijn vormen en soms ook bewust geen naam van hem krijgen. Dit werk is mede met hulp van het HVA Cultuurfonds in Ede terechtgekomen.

Een beetje weggestopt in hoog gras staat bij het gemeentehuis eveneens Krachtmeting van Jits Bakker (1937-2014). Van deze kunstenaar heb ik al in diverse plaatsen werk gezien en in Beeldbepalend behandeld.

Dit kunstwerk kent diverse gietsels en het eerste exemplaar is in 1974 in Bilthoven geplaatst bij Het Nieuwe Lyceum. In hetzelfde jaar heeft ook Vlaardingen een Krachtmeting gekregen. Ede volgde pas in 2006. Onder de naam Twee stieren werd dit op de heuvel in het park bij het gemeentehuis geplaatst.

Vanwege de herinrichting van het park is op die plek in 2022 Stalagmite 3 gekomen en hebben de stieren een nieuwe plek gekregen. De zoon van de kunstenaar was van de verplaatsing wel op de hoogte gebracht, maar echt blij was hij daar niet mee.

De afsluiting van dit deel is voor Jos Dirix, die wel tevreden was met de plaatsing van zijn De Danser bij De Reehorst aan de Bennekomseweg omdat daar juist veel culturele activiteiten plaatsvinden. Dirix is in 1958 geboren en woont en werkt in het Limburgse Neer.

In zijn bronzen beelden komt je veel beweging tegen. Misschien wel ontstaan door zijn passie voor paardrijden en het beoefenen van jiujitsu. Ik kijk naar zijn werk en lees zijn woorden: ‘De spanning van één enkel moment, het absolute momentum van beweging, de manifestatie van een open verhaal in de cirkel van het leven: die wezenlijke beroering, die geef ik door. Die creëer ik in brons.’

 

watermuur

 

ik laat het maar

van mij afglijden

en voel de nattigheid

pas later

op een plek waar

alles bijeen komt

in het groen

en zich daar verspreidt

 

Opa IJsbeer

 

Verantwoording

1.       1. Inleiding – wikipedia

2.       2. Raadhuisplein – bezoek-ede.nl

3.       3. Raadhuisstraat – bezoek-ede.nl – collectiegelderland.nl

4.       4. Raadhuisstraat – atlasvanede.nl

5.       5, Raadhuisstraat – vanberkelbeelden.nl

6.       6. Bennekomseweg – josdirix.com