Beeldbepalend 355

Valkenswaard 2

Woensdag 25 maart 2026

De naam van het dorp Valkenswaard is voor het eerst in archieven in 1702 gebruikt. De naam werd toen nog met dt aan het einde geschreven. Daarvoor is het dorp bekend onder de naam Weerd. In sommige archieven uit de zeventiende eeuw is ook wel de naam Verckensweerde gebruikt, maar zo heeft het dorp nooit officieel geheten. Dat voorvoegsel Vercken is toen gebruikt om het verschil met het grotere Limburgse Weerd aan te geven. Omdat het dorp in die tijd de belangrijkste varkensmarkt heeft van de regio is voor dat voorvoegsel gekozen. Invloedrijke valkeniers slagen erin dat voorvoegsel Vercken in Valken te veranderden.

In de vorige aflevering ben ik geëindigd in de Karel Mollenstraat-Zuid bij een poëziemonumentje met een verwijzing naar het gedicht De valk. Vandaag begin ik met het aluminium kunstwerk Carnavalk dat daar vlakbij staat en in 1996 is gemaakt.

Verantwoordelijk kunstenaar is Peter van Elderen, die vooral bekend is als zanger en gitarist van Peter Pan Speedrock. Van Elderen heeft gestudeerd aan de Academie voor Industriële Vormgeving en heeft samen met zijn vrouw Eva aan de Eindhovenseweg in Waalre de galerie Villa Diepenvoorde geopend, waarin behalve veel werk van het kunstenaarsduo ook allerlei workshops worden gegeven.

Ondanks dat hij zelf niets met carnaval heeft maakte hij dit beeld speciaal voor de carnavalsvereniging in Valkenswaard. Tijdens carnaval wordt het beeldje vier dagen op zijn kop gezet en voldoet het aan de tekst: ‘Als de Carnavalk wordt gekeerd, staat de wereld op z’n kop.’ Zelf grapt de kunstenaarsrocker er als volgt over. ‘Het is eigenlijk gewoon een valk, maar onder zijn staart zit een nar met scepter verscholen. Met carnaval wordt hij ieder jaar omgekeerd en komt de nar tevoorschijn. Hij zit dan op een soort praalwagentroon.’

In 2014 is Valkenswaard begonnen met het plaatsen van allerlei eenvoudige banken, omdat de bevolking flink aan het vergrijzen is. Sinds 2021 heeft de gemeenteraad toegestemd dat de banken geadopteerd mogen worden zodat er meer geplaatst kunnen worden. Op een messingkoper plaatje staat aangegeven wie de bank heeft geadopteerd. In dit geval is dat in de Karel Mollenstraat-Zuid de carnavalsvereniging Anders dan Anders.

In dezelfde straat staat ook het Kruisbeeld van Leo Jungblut uit 1931. Deze Nederlandse beeldhouwer is geboren in 1893 in Utrecht en overleden in 1974 in Harmelen. Veel van zijn beelden hebben een religieus tintje en staan in of bij katholieke kerken.

Ik komt uit Corridor waar ik wel een aantal objecten zie staan, maar daarover weinig kan terugvinden. Ik moet het vooralsnog met een foto doen en houdt het voorlopig daarom maar op een werktitel van zeulende mens. Het eerste dat bij mij opkwam was echter een paardenkop, ook iets met sigaren is mogelijk. Mijn vraag daarover richting gemeente levert nog geen antwoord op.

Met een knipoog naar het bloemencorso zijn in 2022 in het centrum een aantal kleurrijke speeltoestellen geplaatst. Ook op Corridor kom ik ze tegen. Deze bloemen, gemaakt door Jules Dock uit Dordrecht, zijn onder andere in de plaats gekomen van groen.

Omdat de kwaliteit van de Speelbloemen te wensen overlaat, de coating loslaat en de objecten niet voldoende bestand zijn tegen vandalisme zijn ze geen lang leven beschoren en worden ze weer weggehaald. Wethouder Rens Pijnenburg: "Ondanks deze teleurstelling blijven we ons inzetten voor een aantrekkelijk, levendig, groen en kindvriendelijk centrum."

Om de Corridor aangenamer te maken is op de kruising met de Eindhovenseweg Pergola gebouwd. Dit imposante bouwwerk verbindt Corridor-Oost met West en is gemaakt van azobehout in combinatie met gelakt staal. Tegen de pergola is bovendien een blauwe regen geplant. Het object bij een herinrichtingsplan voor de Eindhovenseweg.

Deze aflevering sluit ik ook op de Corridor af. Hier staat ook Verbondenheid van de Nederlandse beeldhouwer Jean Houben, geboren in 1942 in Stein en daarin 1981 ook overleden. Houben brak een priesterstudie af om kunst te gaan studeren in Maastricht.

Hij werkte zowel met hout, brons als steen en maakte behalve beelden ook mozaïeken, plaquettes en reliëfs. Dit abstracte beeld is gemaakt in 1977 en aangeboden aan de gemeente door Vroom & Dreesman naar aanleiding van Vendet in Valkenswaard.

 

Ik span mij in

en probeer de mystiek

van zijn zang

te verenigen met

de ommekeer

 

ik zet het leven

op zijn kop

en vlieg uit als nar

vanonder

de wippende staart

 

geloof het of niet

ik keer weer

terug naar de jongen

waar mijn leven

om draait

 

Opa IJsbeer

 

Verantwoording

1.       1. Inleiding – wikipedia

2.       2. Karel Mollenstraat – ed.nl

3.       3. Bank – valkenswaard24.nl

4.       4. Karel Mollenstraat – wikipedia

5.       5. Corridor – geen informatie

6.       6. Corridor – rtvhorizon.nl – gelderlander.nl

7.       7. Corridor – ed.nl

8.       8. Corridor – wikipedia – weerderheemcollecties.nl