Beeldbepalend 365

Breda 11

Woensdag 3 juni 2026

Regelmatig heb ik al gewag gemaakt dat ik vooraf aan poëziebijeenkomsten een wandeling maak in een plaats en dan foto’s van kunstwerken in de openbare ruimte maak en die gebruik voor de rubriek Beeldbepalend. Dat is ook het geval voor deze en de voorgaande twee afleveringen over Breda. Die bijeenkomst is ditmaal in de kloostertuin aan de Oranjeboomstraat 1. Dit klooster is in 1939 ingezegend. In de volksmond wordt het gewoon het klooster aan de Oranjeboomstraat genoemd. Officieel heeft het de titel O.L. Vrouw Onbevlekt ontvangen. Eind vorige eeuw is het klooster opgeheven en is in gebruik genomen door Stichting Herderheem.

Aan de Weerijssingel is basisschool de Weerijs te vinden. Boven de ingang hangt een driemeter lang kunstwerk van steen. Het heeft de naam Vogels meegekregen, maar ook de naam Opklimmen ben ik tegengekomen. Die naam is te herleiden aan de vorming van schoolkinderen die langzaam groeien naar volwassenheid. In het object zijn vier vogels te herkennen en daarin opklimmende kinderen. Het is gemaakt door Jan van den Brink en dateert uit 1970.

Een liefelijk schouwspel vormt Vrede, dat vaak Het Bloemenmeisje wordt genoemd. Dit beeld gemaakt uit zandsteen staat in het plantsoen van de Balfortstraat en de Irenestraat. Het is een creatie van Hein Koreman. Van deze in 1921 in Lage Zwaluwe geboren en in 2012 in Breda overleden beeldhouwer en medailleur zijn in Breda meerdere kunstwerken te zien. Aanvankelijk stond dit in Park Valkenberg. Daar heb ik het ook al eerder zien staan. Buurtbewoners vonden echter dat Vrede bij de Irenestraat hoorde, zamelden geld in waarna het alsnog in dit plantsoen werd geplaatst.

Van de Bredase kunstenaar Niels Lous, geboren in 1939, zijn in deze stad diverse sculpturen te zien. Hij woont en werkt in Oosterhout. Lous staat bekend om zijn eigen stijl en bouwt zijn kunst op met geometrische elementen die hij systematisch herhaald. Aanvankelijk stond zijn onderzoek naar vorm en materiaal centraal, later werd het filosofische aspect belangrijker. Zijn Evolutie aan de Graaf Hendrik III Laan symboliseert de verbinding tussen het oude en het nieuwe deel van Breda.

Het wapenschild van zijn familie en de jaartallen 1919-1936 staan op de sokkel van het borstbeeld van Willem van Sonsbeeck in het naar hem vernoemde Van Sonsbeeckpark.

Hij studeerde rechten en werd in 1919 burgemeester van Breda en bleef dat tot 1936, waarna hij Gouverneur werd van Limburg. De Duitsers stuurden hem in 1941 met pensioen, maar na de bevrijding van Maastricht keerde hij (tot 1947) terug in dat ambt.

Het monument voor deze burgemeester is in 1952 gemaakt door beeldhouwer en tekenleraar Gerard van Aalst, die in 1896 in Breda is geboren en daar in 1965 is overleden. Hij maakte vooral bronzen portretten in de vorm van plaquettes die soms tot monument zijn verworden. En dus ook dit monumentje.

Ik sluit deze aflevering af met een muurschildering van Amok Island. In de Vincent van Goghstraat maakte hij met latex op een bakstenenmuur in 2019 Aardappelplant. Island is in 1983 in Amsterdam geboren en heeft zich in Fremantle in West-Australië gevestigd. Hij heeft een sterke voorliefde voor de natuur en heeft zich laten inspireren door illustraties van vroegere naturalisten. In meer dan 25 landen is werk van hem te zien. Zowel de Blind Wall Gallery als Island waren blij met zijn deelname aan dit Bredase project.

 

decoratief

 

genoeg geëerd

de ketenen draagt hij

niet aan de enkels

maar zoals enkelen

fier op de borst

 

toch komt

die ene vraag

is hij nu nog steeds

de vader

of meer de gouverneur

want

 

zit hij bij de vrome

vader

aan het engelenbuffet

dat slechts

in het geheim bestaat

 

Opa IJsbeer

 

Verantwoording

1.       1. Inleiding – eigen informatie – bhic.nl

2.       2. Weerijssingel – kunstinbreda.nl

3.       3. Irenestraat – indebuurt.nl – wikipedia

4.       4. Graaf Hendrik III laan – stedelijkmuseumbreda.nl

5.       5. Van Sonsbeeckpark – kunstinbreda.nl – wikipeda

6.       6. Vincent van Goghstraat – blindwalls.gallery – amokisland.com