Beeldbepalend 358

Almere Buiten 3

Woensdag 15 april 2026

Diverse keren is al tevergeefs geprobeerd het winkelcentrum van de Almeerse kern Buiten nieuw leven in te blazen. Ook Corona en het omvallen van diverse winkelketens helpen daarbij niet. Dat centrum wordt doorsneden door de spoorlijn van Almere naar Lelystad. Meest centrale gedeelte is voor velen het Globeplein, dat op donderdag tot twee uur ’s middags deel uitmaakt van de markt. De echte gezelligheid ontbreekt ook daar. Met alleen wat stoeltjes van de Hema, een klein terrasje van Brownies & Downies en wat bankjes en groen creëer je die niet echt.

De Globe op het Globeplein heb ik voor het eerst gefotografeerd toen het op een braak stuk liggend land aan de andere kant van het station lag te verpauperen vanwege een opknapbeurt aan het plein, waaraan in 2012 is begonnen en waar zeven jaar aan is gewerkt. Dit kunstwerk uit 1996 is gemaakt uit graniet en vooral door het water dat er soms langs stroomt heeft het veel aantrekkingskracht op kinderen.

De Duitse Christiaan Tobin, geboren in 1956 in München als Christian Mayer, heeft een drie ton zware aardbol gecreëerd waarin hij vier continenten heeft gefreesd. Het onderste deel van het kunstwerk betreft het waterbassin.

Daarop ligt een granieten bak met daarin een uitsparing voor de waterleiding van de fontein. Door een uitgemeten hoeveelheid water in de bak te spuiten blijft de steen ogenschijnlijk drijven en kan zelfs worden bewogen.

Maar ook in de winter, wanneer er een pak sneeuw ligt, heeft dit bijzondere kunstwerk een aparte aantrekkingskracht op mij en kan ik het nalaten om daar enkele plaatjes van te schieten.

Aan het Baltimoreplein is Grasduinen te vinden. Dit kunstwerk bestaat uit twee afzonderlijke beelden gemaakt door Marjolijn Mandersloot, geboren in 1959 in Veldhoven. Zij studeerde aan de Academie voor Industriële Vormgeving in Eindhoven en werkt samen met haar partner Hans van Wezel.  Vooral diersculpturen komen uit haar handen, waarbij zij regelmatig andere materialen gebruikt.

Bij Grasduinen, uit 2005, is gebruik gemaakt van kunstgras en polystyreenparels. Mandersloot heeft daaruit twee konijnen gecreëerd waarvan de grootste over de top van de bibliotheek naar beneden kijkt. De tweede hangt in de hal. De titel is een verwijzing naar het snuffelen in de boeken. Onder andere in Huizen heb ik werk van haar gezien.

Om de hoek vind ik bij de Straat van Florida een door Robert Winkel, van het architectenbureau Winkel van Mei, kunstig bewerkte parkeergarage. De versiering stamt uit 2011 en laat rietkragen zien, water, windmolens, vogelhuisjes en kabouters. Het geheel heeft de titel Kaboutergarage meegekregen.

In de kern Buiten doken ze als eerste in de Bouwmeesterbuurt op. Tegels die uit de voetpaden zijn gehaald en vervangen zijn voor mozaïektegels. Onder leiding van Marja Thijssen. Verbonden aan de Kunstlinie, hebben leerlingen van de basisscholen De Trinoom, De Manse en De Piramide de tegels in 2008 versierd. Die mozaïektegels werden gebruikt om drie wandelroutes door deze buurt te markeren en de buurt wat leefbaarder te maken.

Inmiddels zijn er meer en meer van deze tegels in Buiten te vinden, bijvoorbeeld in de Bloemenbuurt maar ook in de Faunabuurt waar ze soms gebruikt worden om de bloem dan wel het naar een dier vernoemde straat mee te verduidelijken.

In 1975 werd de Stichting Woningbouw Almere opgericht als onderdeel van de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders, die verantwoordelijk was voor de inrichting van de polders in het IJsselmeer. Het bestuur lag in handen van het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders. Eind 1979 werd de Woningbouwvereniging Almere opgericht en nam een deel van de woningen over. Vanwege de aanwezigheid van spaanplaat (kostenplaatje) bleef een deel in het bezit van de SWA. Later veranderde de naam van de vereniging in Wonen voor Allen (WVA) en dat fuseerde in 2004 met het Woningbedrijf Amsterdam tot Ymere. WVA gaf opdracht tot bouwen van woningen zoals aan de Gerberastraat, een plaquette uit 1991 herinnert daaraan.

De Evenaar is een lange verbindende route vanuit het oosten van de kern Buiten naar het centrum van dit deel van Almere. De rijbanen worden gedeeld door een natuurstrook waarin ook enkele sportcourts zijn aangebracht. Met bloemen wordt er ingespeeld op voorjaar, zomer en najaar, maar ook aan cultuur wordt er gedacht zo zijn er een aantal gedichtenplaten van cortenstaal aangebracht. In het eerste deel van Almere Buiten heb ik al aandacht aan een werk van Hein Walther besteed, de bedenker van dit plan, iets wat door beeldhouwer Siemen Bolhuis is uitgewerkt.

In 2007 zijn er vier platen aangelegd, waarbij gebruik is gemaakt va werk van vier Almeerse dichters te weten Annemarie Beeker, Dorine Ratulangie, Annemieke van Rooijen en Rim Sartori. In 2010 zijn daar drie platen bijgekomen waarbij Walter heeft samengewerkt met bewoners van een seniorenflat aan de Palembangweg, en leerling van basisschool De Dukdalf en leerlingen van het Buitenhout College.

Weer drie jaar later is het achtste deel van het Poëtisch Arboretum neergelegd. Speciaal hiervoor schreef de bekende dichteres Judith Herzberg een gedicht over een plataan. Een minpuntje van het geheel is wel dat de groenvoorziening er niet in slaagt om alles leesbaar te houden.

Deze aflevering sluit ik af met een beeltenis van de Batavia aan de Laan der VOC. Dat schip maakte in 1628 als Spiegelretourschip zijn eerste reis met passagiers en handelsgoed naar Indië in opdracht van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. De afbeelding is gerealiseerd door woningstichting Ymere naar een idee van een van de buurtbewoners in het kader van buurtverbetering. Hij kreeg daarvoor in 2007 de publieksprijs van de Betere Buurtprijs.

 

overgeslagen

 

beteugelen van de wanorde staat gelijk

aan het betegelen van stoepen langs wegen

straten, stegen en het plein dat hun naam

 

draagt. maar elders duiken zij op en geven

sier aan de giraf met zijn lange nek. een

bloem van de natie moeten zij worden maar

 

altijd is er de mens die er overheen loopt er

met een nagel in krast, zoals het leven ook

bekrast wordt. nog steeds word ik verrast.

 

alleen de python glipt er nog steeds langs

en zorgt voor de wurgende hoop dat eens

ook hier de steentjes vallen. doodlopend

 

en toch steeds weer een stapje verder kijk

ik uit naar het moment dat het is gelukt

om een stukje op de taart te verkrijgen.

 

Opa IJsbeer

 

Verantwoording

1.       1. Inleiding – eigen informatie

2.       2. Globeplein – omroepflevoland.nl – flevolanderfgoed.nl

3.       3. Baltimoreplein – wikipedia – DKOR

4.       4. Straat van Florida – beeldeninalmere.nl

5.       5. Pirellipad – digitaalerfgoed.almere.nl

6.       6. Gerberastraat – wikipedia

7.       7. Evenaar – almerebuiten.info

8.       8. Laan der VOC - Ymere