Beeldbepalend 357

Rotterdam Coolsingel

Woensdag 8 april 2026

Soms vraag ik mij af waar iets vandaan komt, neem de naam Coolsingel. Cool is een Rotterdamse wijk in het centrum van de stad. De naam komt al voor op een oorkonde uit 1280 als een zogenoemde ambachtsheerlijkheid. Van 1809 tot 1816 is het een zelfstandige gemeente. Rotterdam annexeert het dorp dat veel armoede kent en vooral de woningen rond de Zwarte Paardenstraat waren bijzonder zwak. Bij het bombardement in 1940 wordt een deel van Cool getroffen. Na de oorlog is een groot deel van de wijk gesloopt, de rest zo omstreeks 1970 gerenoveerd. Een stukje van de wederopbouw is het Schouwburgplein met theater, hier heb ik het in een latere Rotterdamse aflevering ook nog over.

Ik begin dit deel met een curiositeit, geen echt kunstwerk maar toch. De Coolsingelpoort aan de Lijnbaan was in het verleden de achteringang van het voormalige Coolsingelziekenhuis. Dat ziekenhuis is tijdens het bombardement op 14 mei 1940 verwoest. Alleen de buitenmuren en de poort blijven behouden.


In 1963 worden ook de muren gesloopt. In 2006 zijn er plannen om de poort aan het Erasmus Medisch Centrum te schenken bij de nieuwbouw daarvan. Het Historisch Genootschap Roteradam bewerkt de plaatselijke politiek met succes, ook in 2015 is er een discussie over de poort, maar de herinnering aan oude tijden staat nog overeind.


Kunst vind ik zeer zeker bij de Coolsingel. Ik begin met een kunstwerk van Shinkichi Tajiri, geboren in 1923 in Los Angelos en overleden in Baarlo in 2009. Van deze kunstenaar heb ik al werk in Arnhem en in Amsterdam (ArtZuid) laten zien. Hier in Rotterdam staat De Knoop, gemaakt in 1976 van brons. Het is aangekocht door de AMRO Bank voor het nieuwe bankgebouw. Vanwege werkzaamheden heeft het drie jaar bij de CultuurWerkplaats Tarwewijk gestaan. Sinds 2021 staat het weer op de Coolsingel.


Vijftien jaar jonger is The Husband of the Doll dat vlakbij staat en zelfs in één blik is te vangen met De Knoop. Dit bronzen beeld is in 1992 gemaakt door de Britse beeldhouwer Thom Puckey, die in 1948 in Bexleyheath is geboren en afwisselend in Amsterdam en Toscane woont.


Het beeld past tussen werk dat ik eerder van hem in Almere en Den Haag heb laten zien. Raadselachtig dus, net zoals de titel. Puckey heeft een naakte clown gecreëerd in een zwevende positie. Het karikaturale hoofd geeft een weemoedige uitstraling, sommige clowns eigen. Ook dit werk van Puckey heeft tijdelijk een plekje bij Tarwewijk gekregen.


Langs de Coolsingel staat een (mooi) object waar ik niets van terug kan vinden en ook Copilot kan mij niet op het juiste spoor zetten. CBK Rotterdam ingeschakeld. Die organisatie verwijst mij naar een artikel waar de herinrichting van de Coolsingel in wordt behandeld en die in 2021 officieel in gebruik is genomen. Die inrichting is ontworpen door landschapsbureau West 8 samen met Adriaan Geuze en daarbij is onder andere gebruik gemaakt van bijzonder straatmeubilair waaronder deze speciaal ontworpen ornamentale straatlamp.


Bij de Bijenkorf staat een groot object dat officieel geen titel heeft maar vaak wordt omschreven als De gestileerde bloem. Het is gemaakt van staal en al in 1957 onthuld. Veel bewoners spreken ook wel over Het Ding. Het geheel is gefabriceerd bij de Constructiewerkplaats en Machinefabriek Hollandia in Krimpen aan den IJssel. Het kunstwerk heeft een hoogte van ruim 26 meter en meet op zijn breedste stuk iets meer dan vijf meter. Het is opgebouwd uit kokerprofielen, staalplaat en veren van roestvast staal.


Het geheel is ontworpen door Naum Gabo, die is geboren als Naoem Abramovitsj Pevsner in 1890 in het Russiche Brjansk en is overleden in 1977 in het Amerikaanse Waterbury. Pevsner studeerde in München medicijnen, filosofie en kunstgeschiedenis en volgde tevens colleges techniek aan een hogeschool. Tijdens de Eerste Wereldoorlog week hij met zijn broer Antoine uit naar Oslo en veranderde zijn naam. Beide broers hielden zich met kunst bezig en introduceerden omstreeks 1920 de constructie.


Aan de Coolsingel staat ook het hoofdkantoor van de Rotterdamsche Bank. Voor de Tweede Wereldoorlog is dat aan de Boompjes te vinden en is door het Rotterdamse bombardement verwoest. Er stond aan de Coolsingel al een filiaal dat grotendeels werd gespaard. Op de plek van het vroegere Coolsingelziekenhuis werd een nieuw hoofdkantoor gebouwd dat is ontworpen door de architect Hermann Friedrich Mertens, geboren in 1885 in Batavia en overleden in 1960 in Loosdrecht. Dat gebouw werd officieel in 1949 in gebruik genomen.


Aan de gevel zijn diverse versieringen te vinden. Misschien wel het meest opvallendste is een wapenschild van Amsterdam. Dit is een verwijzing naar de fusie in 1964 tussen de Amsterdamsche en Rotterdamsche Bank, waardoor de AMRO Bank ontstaat. In 1990 kwam ook de Algemene Bank Nederland erbij en zo ontstond de ABN AMRO. Gerard Héman is de maker van de reliëfs.


 

het licht heeft mij achterhaald

voorheen heb ik gedwaald

maar ook de moeite genomen

en zo is ’t antwoord gekomen

 

het straalt

 

Opa IJsbeer

 

Verantwoording

1.       1. Inleiding – wikipedia

2.       2. Lijnbaan - wikipedia

3.       3. Knoop – sculptureinternationalrotterdam.nl

4.       4. Husband – bkor.nl

5.       5. Lamp – cbkrotterdam.nl / nieuws.top10.nl

6.       6. Ding – wikipedia

7.       7. Bank – wikipedia

Reacties

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

Beeldbepalend 355

Afbeelding
Valkenswaard 2 Woensdag 25 maart 2026 De naam van het dorp Valkenswaard is voor het eerst in archieven in 1702 gebruikt. De naam werd toen nog met dt aan het einde geschreven. Daarvoor is het dorp bekend onder de naam Weerd. In sommige archieven uit de zeventiende eeuw is ook wel de naam Verckensweerde gebruikt, maar zo heeft het dorp nooit officieel geheten. Dat voorvoegsel Vercken is toen gebruikt om het verschil met het grotere Limburgse Weerd aan te geven. Omdat het dorp in die tijd de belangrijkste varkensmarkt heeft van de regio is voor dat voorvoegsel gekozen. Invloedrijke valkeniers slagen erin dat voorvoegsel Vercken in Valken te veranderden. In de vorige aflevering ben ik geëindigd in de Karel Mollenstraat-Zuid bij een poëziemonumentje met een verwijzing naar het gedicht De valk. Vandaag begin ik met het aluminium kunstwerk Carnavalk dat daar vlakbij staat en in 1996 is gemaakt. Verantwoordelijk kunstenaar is Peter van Elderen, die vooral bekend is als zanger en gita...
Meer lezen

Beeldbepalend 339

Afbeelding
Amsterdam Centrum 13 Woensdag 3 december 2025 Het hart van Amsterdam kent talloze smalle straten met een oude geschiedenis, van sommige straten is ook het beeld volledig veranderd. De Binnen Bantammerstraat is zo’n straatje waarvan het karakter volledig is veranderd. Officieel viel het net buiten de ‘Jodenhoek’   maar er vestigden zich hier wel talloze winkeliers en andere ondernemers met een Joodse achtergrond. Tegenwoordig wordt het tot het zogenaamde Amsterdamse Chinatown gerekend. Het eerste Chinese restaurant vestigde zich hier al in 1928. Een populair restaurant waar de Amerikaanse zangeres en danseres Josephine Baker een regelmatige gast was. Ik begin deze aflevering met enkele gevelstenen. De eerste is te vinden op de hoek Binnenkant en de Buiten Bantammerstraat, waar de moderne steen Samen Sterk of ook wel Twee jongens genaamd te zien is. De steen met de broers Stan en Max van Eijl verwijst naar een eerste steenlegging op 2 juni 2017 door de twee jongens. De volg...
Meer lezen

Beeldbepalend 340

Afbeelding
Heiloo 5 Woensdag 10 december 2025 Het grootste buurtschap van Heiloo is Oosterzij. Een deel van dit gebied is bedrijventerrein met vooral kleine en grote bedrijven. Tevens is er een grote golfbaan aangelegd. Maar er is ook een stukje bewoning. De naam Oosterzij komt overigens in 1638 voor als Ooster wech en in de achttiende eeuw als Oosterwegh. Het is een verwijzing dat hier de oostelijke weg tussen Heiloo en Limmen lag. Een deel van het buurtschap ligt in het dorp Limmen, dat tot de gemeente Castricum behoort. Aan de Ypesteinerlaan staat het Kindcentrum De Ontdekkers, met als postadres De Hucht. Deze school inclusief kinderopvang heette aanvankelijk de Paulusschool. Op het schoolplein van Meander dat er tegenaan ligt kom ik een aantal bollen tegen. Speeltoestellen van eenvoud met een speels kunst karakter. Aan de andere kant van het centrum staat op een sokkel langs De Hucht Het Geitje . Dit bronzen werk is gemaakt door Bert Jonk, die in Heiloo heeft gewoond en van wie ik in ...
Meer lezen