Beeldbepalend 312

Kampen 5

Woensdag 28 mei 2025

Dat Kampen een gelovige gemeente is blijkt onder andere uit het feit dat hier in de gemeente diverse theologische faculteiten gevestigd zijn en zijn geweest. Maar ook het grote aantal kerken dat je hier vindt is opmerkelijk, deels oude gebouwen maar er zijn ook nieuwe panden zoals dat van de Bazuinkerk dat tot de Nederlandse Gereformeerde Kerken behoort. Het gebouw is ontworpen door Hans Verborg en is in 1998 in gebruik genomen. In het moderne gebouw zijn een aantal geschakelde ruimtes aanwezig zodat er gelijktijdig meerdere activiteiten kunnen plaatsvinden. Omdat de kerk tegenover begraafplaats Bovenbroek ligt wordt het tevens gebruikt veelvuldig gebruikt voor uitvaarten.

De start van deze aflevering is kleinschalig met het kleurrijke logo van de openbare Daltonschool Engelenberg aan de Engelenbergstraat. De vrijheid van deze onderwijsvorm is verbeeld in de vogels die rondfladderen.

In het groen van het Engelenbergplantsoen staat Penelope. Dit beeld van keramiek is gemaakt door Jan Snoeck (1927-2018) en zijn typische stijl is ook hier weer te herkennen. Het beeld is gerealiseerd in 1982 en door de gemeente aangekocht ter gelegenheid van de uitbreiding van de Engelenbergschool.

Op de andere hoek met de Hendrik van Viandenstraat staat het Monument Dr Kolff. Het is gemaakt door Norman Burkett. Deze beeldhouwer en kunstschilder is in 1942 geboren in Dublin en studeerde aan de Royal Cacademy of Art in Londen. Al geruime tijd woont en werkt hij in Enschede. In de eerste aflevering over Kampen heb ik zijn Schokkermonument al laten zien.

Het monument voor Willem Kolff staat hier niet voor niets. Achter de rug van dit kunstwerk staat het voormalige ziekenhuis waar hij als arts enkele jaren werkte. Het beeld is in 1994 gemaakt uit brons en aluminium, het jaar dat Engelenberg hier als ziekenhuis de deuren sloot.

In 1941 was Kolff vanuit Groningen naar Kampen gekomen en legde hier de basis voor de kunstnier. In die oorlog liet hij een joodse jongen onderduiken en behandelde die als een van zijn eigen kinderen. In 1950 vertrok de arts naar de Verenigde Staten, maar Kampen is hem nooit vergeten.

In de nieuwbouwwijk De Maten staat de eerder genoemde Bazuinkerk. In het water langs de Cello staat een eenvoudige fontein, die ook in het najaar voor een klaterend geluid zorgt. Maar verder niet iets is om lang bij stil te staan.

Dat doe ik wel bij het Herman Krebbersplantsoen. In 2005 is hier een stalen kunstwerk geplaatst dat veel weg heeft van een speelwerktuig voor kinderen, maar ook uitdagend is als hangplek voor zich vervelende jongeren. Want uiteraard kom je die ook tegen in een nieuwbouwwijk als De Maten.

Koos Kroon vervaardigde De maten van wonen en verdeelde dat in diverse delen. De basis is het huis. ‘Een plek om te zijn. Wonen als maat voor het bestaan’, zo geeft Kroon aan. Bovenop het huis zit de Schelp. Het verwijst naar ‘verhoudingen. De harmonie en het wonderlijke. Het groeien. Leven en sterven.’

Verder is er nog de Uitkijk met ‘trap en reling. Vertrekken en thuiskomen. Opwachten en uitwuiven. Afscheid nemen. Ontmoeten.’ Kroon heeft er duidelijk over nagedacht net als over het Wiel dat volgens de kunstenaar staat voor ‘Een komen en gaan. Beweging en verandering.’ Maar ook het gebruik van ‘De bolderkar. Transporteren. Cultuurland.´

Bij de Gevers van Endegeeststraat zie ik vervolgens bij Het Meerrijk een stukje moderne kunst gemaakt door Bert Meinen, geboren in 1945 in Hengelo. Hij bezocht de Academie voor Kunst en Industrie in Enschede, waar hij tussen 1969 en 1980 ook docent was. In 1978 maakte hij dit kunstwerk dat hij geen titel meegaf.

Voor de liefhebbers misschien jammer; het stuk is verdwenen tijdens een renovatie van het schoolplein. En niemand weet waar het is gebleven en waarom het is vernietigd. Het is overigens niet de eerste keer dat een kunstwerk van hem bij een school is vernietigd bij het veranderen van een schoolplein omdat het niet als een kunstwerk was aangezien.

Deze aflevering sluit ik af bij het nieuwe stadhuis waar aan het Burgemeester Berghuisplein de stalen Kubustoren te zien valt. Dit open gewerkte blauwe object is gemaakt in 2004 door Marijke de Goey. Deze kunstenares is in 1947 geboren in Utrecht en volgde een opleiding aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Zij is actief als beeldhouwer, maar ook als edelsmid, ontwerpt sieraden en is omgevingskunstenaar.

De Goey gebruikt voor haar grotere werken vaak een kleur die zij de Marijkeblauw kleur heeft genoemd. Het is een kleur die volgens haar in alle jaargetijden goed afsteekt tegen de blauwe lucht. Haar abstracte vormen zijn in meerdere plaatsen in ons land te zien. Vier jaar voor zij voor Kampen De kubustoren maakte realiseerde de kunstenares bijvoorbeeld voor Amsterdam Nieuw-West de Kubuspoort.

Al enkele jaren wordt bij dit kunstwerk tijdens Coming Out Day de regenboogvlag gehesen. Deze plek is bewust gekozen omdat de kubussen op een kunstzinnige manier met elkaar zijn verbonden en gezien worden als de verbinding tussen mensen die in hokjes worden geplaatst, maar onderling toch met elkaar zijn verbonden, net zoals de kleuren van de regenboogvlag.

 

de ballen

 

het stokt

het stookt

het staakt

 

de schellen van de ogen

iets wat niet mag

is gewogen

 

dus zo vertaald

het is betaald

en nu bepaald

dat zoiets toch nooit

had gemogen

 

Opa IJsbeer

 

Verantwoording

1.       1. Inleiding – bazuinkerk.nl

2.       2. Engelenbergstraat – engelenbergschool.nl

3.       3. Engelenbergplantsoen – stad.kampen.nl

4.       4. Viandenstraat – burkett.nl -brugnieuws.nl

5.       5. Krebbersplantsoen – kooskroon.nl

6.       6. Endegeeststraat – wikipedia

7.       7. Berghuisplein – stad.kampen.nl – wikipedia – kampenonline.nl