Beeldbepalend 293

Heiloo 4

Woensdag15 januari 2025

Wat is een kasteel? Meestal is het een woonplek voor een beperkte groep mensen van adellijke afkomst die te verdedigen was tegen vijanden. Soms groeide dat uit tot een slot waar een geheel garnizoen was gevestigd, maar het bleef altijd kleiner dan een versterkte stad. Ook in Heiloo waren er op enkele landgoederen kastelen. Een van die kastelen was Cranenbroek aan de Westerweg, gebouwd aan het begin van de vijftiende eeuw en in 1573 bij het beleg van Alkmaar in de brand gestoken. Van dit kasteel is heden ten dage niets meer te zien.

Op het GGZ-terrein, het gebied van de Olvendijk etc,. zijn diverse gebouwen aan vervanging toe en daarom is er meteen sprake van kleinschalige woningbouwplannen. Bij een van de gebouwen zie ik een aardige luidklok staan, maar waar die klok vandaan komt heb ik (nog) niet kunnen achterhalen.

Nog meer vraagtekens doemen er bij mij op tijdens deze dwaaltocht over dit gebied. In het struikgewas zie ik kleine mannetjes staan, die van mij weg lopen, zich verstoppen en zich niet willen laten fotograferen. Ze zijn echter te laat, maar waar deze aardmannetjes, zoals ik hun maar noem, voor staan is mij echt een raadsel.

De eerste paal voor een van de panden is in 1982 geslagen door Klaas van Roozendaal (1926-1996). De vader van de zanger/componist Maarten van Roozendaal werkte van 1947 tot 1982 bij de Willibrordusstichting en was daar psychomotorisch therapeut. Ter gelegenheid hiervan is een speciale steen gelegd aan de Olvendijk 74 met de inscriptie BvH. In 2002 is door de Nederlandse Vereniging van Psychomotorische therapie de Klaas van Roozendaalprijs in het leven geroepen.

Het wordt toch wel weer tijd voor wat serieuzer werk. Dat is afkomstig van Bert Jonk. Deze veelzijdige kunstenaar is in 1931 in Leiden geboren en in 1998 overleden. Jonk was een autodidact, die actief was als beeldhouwer en schilder, maar ook bijvoorbeeld pentekeningen maakten. Zijn werk kan als figuratief worden omschreven, waarbij hij zowel stillevens, landschappen, portretten, naaktvoorstellingen als dieren vastlegde.

Jonk vestigde zich in 1966 in de buurt van Heiloo in Linnen. Bij Tintoretto in Heiloo verzorgde hij lessen in olieverfschilderen. In 1980 maakte Vrouw met vogels in opdracht van de directie voor de bouw van opname paviljoen van voormalig Psychiatrisch Ziekenhuis Willibrord. ‘Ik zie mensen die opgenomen worden als gevangenen van hun eigen emoties, Zij moeten zich hiervan bevrijden. Deze bevrijding heb ik willen symboliseren door de vrouw die de vogels vrij laat vliegen.’ Dit werk staat in de tuin bij de VVV aan De Olvendijk.

Hierna ga ik naar Het Kerkepad en de Cultuurkoepel, die sinds 2014 een multifunctioneel theater herbergt. Het werd in 1929 gebouwd als koepelkerk door de congregatie van de broeders van Onze Lieve-vrouw van Lourdes. Ik bewonder de stenen rond de fraaie poort.

Het vormt het opstapje naar Saxofoon, dat tegenover een supermarkt aan Rosendaal is te vinden. In december 2000 werd door het bestuur van Ypestock tijdens het Ype-stopfestival in de kantine van badmintonvereniging Het Vennewater dit bronzen beeldje, gemaakt door Iris Fermée, overhandigd aan burgemeester Henk den Boom met als bedoeling dat het in Ypestein zou worden geplaatst.

Langs de Ypesteinerlaan staat Het Kasteel. Dit is het laatste object dat ik laat zien tijdens deze aflevering. Het is gemaakt door Toni Gerlach, geboren in 1944 in het Indonesische Brastagi  . In het park heeft hij een ruïne gemetseld, die tevens als speelplek kan dienen voor de schoolkinderen van de school die naast het parkje staat.

Gerlach was enige jaren woonachtig in Venhuizen en werkt onder andere met brons, hout en diverse steensoorten. Ook zijn onderwerpen zijn zeer divers, zo werkt de beeldhouwer figuratief en wisselt hij dat af met abstract werk. Zijn opleiding heeft hij genoten aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam en bij Ateliers63 in Haarlem.

 

wie houdt hen tegen

 

ik luid de bel en denk aan hen die vroeger

nog samen met mij een leger vormden.

vandaag is echter alweer geweest en in

mijn geest verschijnt die onnozele vraag;

 

wat geef jij ervoor en wat verlang jij terug?

maar ook waarom juist zij en met hoevelen

zijn zij? waar zijn zij naar op weg? wie o

wie houdt hen tegen? welk effect denkt u

 

dat zij op ons leven hebben? hoe dan en in

welke hoedanigheid opereren zij? tellen is

ook een kunst stel ik vast terwijl reacties

ook nu uitblijven! nogmaals maak ik een

 

rondje over jouw terrein edoch ook in de

taal vind ik het antwoord niet. onderwijl

blijven zij zich voortbewegen in het gras

dat groeit over hun schuifelende voeten.

 

Opa IJsbeer

 

Verantwoording

1.       1. Inleiding – wikipedia – kasteleninnederland.nl

2.       2.  Luidklok – heiloo.nl

3.       3..Aardmannetjes – geen informatie

4.       4.  Eerste paal – nvpmt.nl

5.       5. Jonk – rkd.nl – uitkijkpost

6.       6. Koepel – cultuurkoepelheiloo.nl

7.       7. Fernée – uitkijkpost

8.       8. Gerlach – rkd.nl - uitkijkpost  

PA