Deel 6

Amsterdam Artzuid 5

 Voor deze aflevering van Artzuid is mijn uitgangspunt opnieuw het treinstation Amsterdam Zuid. Ditmaal neem ik de uitgang Mahlerplein, dat ten zuiden van het station ligt. Mijn wandeling gaat eerst naar het Gelderlandplein, dat ik in een aparte aflevering behandel, daarna keer ik terug en loop naar het Beatrixpark, dat ten noorden van de spoorlijn ligt. Hier sluit ik dit deel af.

Op het Gustaf Mahlerplein staat een drietal kunstwerken van Hans van de Bovenkamp. Deze kunstenaar is in 1938 in Garderen geboren en emigreerde in 1958 met zijn ouders die naar Ontario Canada vertrokken. Zelf ging Van de Bovenkamp studeren aan de Universiteit van Michigan. Na zijn studie verhuisde hij naar New York en werd lid van de 10th Street Gallery co-op Movement. In veel van zijn werken zijn mythen, symbolen en natuur terug te vinden. Van de Bovenkamp is lid van het International Sculpture Center, de New York Sculptors Guild en het Royal Society of Brithis Sculptors.

Spire is het eerste werk dat ik aanschouw. Net als de twee andere werken van Van de Bovenkamp op deze Biënnale is dit geen nieuw werk voor Artzuid, want dit kunstwerk maakte ook al deel uit van de expositie die door Rudy Fuchs in 2017 was samengesteld. De spits vormt een mooi contrast met het lijnenspel van de gebouwen die rond het plein staan. De glimmende blokken schitteren mij op een zonnige dag tegemoet, maar of de gebruikers van het plein daar zo blij mee zijn.

Ode to Mingus ken ik vooral als een beroemd jazzalbum van het Dannie Richmond kwartet en uiteraard Charles Mingus, die in de jaren vijftig en zestig een van de toppers uit de jazzwereld was. In zijn werk was de link tussen blues en jazz duidelijk te horen. Mingus was pianist en bassist en als ik naar de Ode to Mingus van Hans van de Bovenkamp kijk dan zie ik de vormen van de bas van Mingus terug in het glimmende staal. Deze ode is gemaakt in 2010.

Het derde stuk van deze kunstenaar is Menhir Tower en is door hem in 2006 gemaakt. Bij een menhir denk ik in eerste instantie aan de verhalen van Asterix en vooral Obelix, die zo’n loeizware ietwat puntige steen droeg en ook wierp. Verhalen uit het Gallische dorpje, maar ook stenen uit Groot-Brittannië en Spanje. Om in dit abstracte werk de menhir van Obelix te zien is enige verbeelding nodig. Vooral de linten die langs de zijkant van het stuk staal slingeren brengen mij aan het twijfelen. Sta ik hier wel voor het goede stuk glinsterend staal?

Iets voor deze werken hangt langs de Arnold Schönberglaan een serie panelen gemaakt door Jeroen Swolfs. In 2009 begon deze fotograaf het leven in steden te fotograferen en dat resulteerde in Streets of the World, een serie van 195 foto’s uit evenzovele landen. Het zwerven zat deze in 1974 in Den Haag geboren Nederland in het bloed. Op vijfjarige leeftijd probeerde hij al naar Parijs te gaan, maar werd nog dezelfde dag bij zijn wanhopige moeder afgeleverd.

De drie werken van Hans van de Bovenkamp en de panelen van Jeroen Swolfs staan wel op de routekaart maar hebben het expositieboek van Artzuid niet gehaald. Dat geldt wel voor Animaris Modularius een kunstwerk uit 2007 van Theo Jansen. In een eerdere aflevering heb ik al Animaris Longos van hem laten zien en ook nu weer neemt hij de bezoekers mee naar vroegere tijden, het tijdperk Cerebrum.

Dit tien meter lange gevaarte is net als die andere Animaris gemaakt van PVC-buizen en aan elkaar verbonden met tie wraps. We zien alleen het skelet ontworpen door een creatieve geest, die ons aan de hand neemt naar verre oorden en tijden waarin de wereld en de dieren er heel anders uitzagen. Angstaanjagend soms, maar ook aandoenlijk, harkerig en onbeholpen.

Mijn tocht gaat zoals in de inleiding aangegeven verder naar het Gelderlandplein. Vandaar loop ik via de Beethovenstraat naar het Beatrixpark. Langs de straat staat een groot houten hoofd in 2010 gemaakt door Jems Robert Koko Bi. Deze kunstenaar is in 1966 geboren in Sifra in Ivoorkunst. Hij studeerde Spaanse geschiedenis in Abidjan en richtte zich hierna op de kunst. Nadat hij in 1997 een beurs had gewonnen verhuisde hij naar Duitsland waar hij aan de Kunstakademie van Düsseldorf studeerde. Koko Bi vestigde zich in Essen. Door zichzelf steeds te vernieuwen en de lessen van de geschiedenis ter harte te nemen wil hij als kunstenaar een bijdrage leveren aan de wereld. Mandela 27.000 pieces of life history is zijn eerbetoon aan Nelson Mandela.

Ook het laatste werk in deze reeks staat niet in de catalogus van dit jaar. Hun roestvrij stalen beeld is in 2018 onthuld en is daarom geen los element in de Biënnale. Midden in het Beatrixpark is ruimte gemaakt voor Future Past Glory van het kunstenaarsduo Heringa/Van Kalsbeek. Liet Heringa (1966) en Maarten Kalsbeek (1962) studeerden beiden aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam, aan de Middlesex Polytechnic School of Artin Londen en bij De Ateliers.

Hun werk is grillig van vorm. Zij zijn gefascineerd door natuurlijke processen van groei, verval en overwoekering en hoe daar weer nieuwe vormen door ontstaan. Op die manier kwam ook dit kunstobject tot stand. Tijdens het proces werden vormen aangepast. Ze werken veel met staal, kunsthars, keramiek en porselein. Future, past en glory is 8,50 meter breed en ruim vijf meter hoog. Het is een eerbetoon aan architecte Ko Mulder, die jaren bij de Amsterdamse Dienst van Publieke Werken in dienst was.

Mijn klanken

O tokkel maar mijn vriend
ik straal en blikker tussen
al die kasten strijk plooien

wie zal mij horen
wie zal mij zien
wie zal mij voelen

U misschien

hij luistert en voelt
zijn tenen wiebelen
een traan waggelt

het kriebelt onder
zijn huid uitgeperst
door hen die kijken



Opa IJsbeer



Verantwoording

1.       Inleiding

2.       Van de Bovenkamp – wikipedia – publicart.amsterdam

3.       Van de Bovenkamp – Volkskrant – wikipedia

4.       Van de Bovenkamp – wikipedia

5.       Swolfs – streetsoftheworld.com

6.       Jansen – Artzuid

7.       Koko Bi – wikipedia – artzuid

8.       Heringa/Van Kalsbeek – hollandsemeesters.info - wikipedia